Szlak wodny Brdy

Rzeka Brda to niespotykanie urokliwy szlak kajakowy. Wypływa głównie z jeziora Smołowego, położonego niedaleko miejscowości Miastko w woj. pomorskim. Dzięki różnicy poziomów między źródłem a ujściem do Wisły wynoszącej 125 m uważana jest za rzekę nizinną o charakterze górskim.

Na obszarze województwa kujawsko – pomorskiego Brda jest rzeką leśną płynącą wśród korytarzy zieleni. Jej nurt jest tu bardzo szybki, niekiedy nawet niebezpieczny na odcinkach głębokich jarów i przełomów. Wszystko zmienia się dopiero za Zalewem Koronowskim. Zaczyna się tam dolny odcinek Brdy, uregulowany i spokojny.

Brda zasilana jest wodami licznych jezior, mniejszych rzek i strumieni. Umożliwia to swobodne płyniecie kajakiem nawet w okresach długotrwałych suszy letnich. Większe, spławne dopływy (Kamionka, Sępolna, Krówka) sprawiają , że Brada stanowi najdogodniejsze połączenie, niejako turystyczny pomost wodny, między kajakowymi szlakami Pojezierza Kaszubskiego a Wisłą, Notecią, Wartą i Odrą (poprzez Kanał Bydgoski).

Brda jest doskonale oznakowana – mówi się , że nawet najlepiej w Polsce. Czytelne tablice na brzegach informują o przebytych kilometrach i o odległościach do najbliższej stanicy czy pola biwakowego. Oznakowano również dopływy i alternatywne szlaki.
Brda posiada dobrą zabudowę turystyczną. Na odcinku kujawsko pomorskiego znajdują się dwie stanice wodne w Gostycynie – Nogawicy i w Sokole – Kuźnicy nad Zalewem Koronowskim.  Poza tym jest kilka dobrze zorganizowanych pól biwakowych np. w Woziwodzie i w Gołąbku. Podczas spływu wolno zatrzymywać się jedynie w miejscach oznaczonych. W większości szlak Brdy przebiega bowiem przez tereny Tucholskiego Parku Krajobrazowego oraz Rezerwatu Krajobrazowego Doliny Rzeki Brdy. Strażnicy leśni skutecznie tropią wszystkich biwakujących na dziko. Rozplanowanie pól biwakowych gwarantuje jednak takie zaplanowanie trasy, aby dała ona optimum komfortu. Należy podkreślić, że Brda jest idealnym szlakiem wodnym do odbywania wędrówek kajakowych w małych zespołach.

Brda z wszystkimi swoimi walorami stanowi jedyny w swoim rodzaju szlak dla kajakarzy szukających pełni wrażeń turystyczno – rekreacyjnych. Potwierdzają to także słowa Karola Wojtyły późniejszego papieża Jana Pawła II - który wspominał swój spływ Brdą ze studentami goszcząc w Bydgoszczy w czasie pielgrzymki w 1999r.

Chcąc poznać Brdę płynącą w kujawsko – pomorskim warto zacząć swoją przygodę trochę powyżej granicy województwa w Rytlu. Wtedy pokonamy dłuższy odcinek do Gostycyna – Nogawicy, który jest wyjątkowo atrakcyjny.

Można go podzielić na trzy etapy: Rytel – Woziwoda, Woziwoda – Gołąbek i Gołąbek – Gostycyn - Nogawica.

121 km Wieś Rytel - punkt etapowy wielu spływów kajakowych. W miejscowości kilka drewnianych chałup i neobarokowy kościół. Tutaj rozpoczyna się bieg Wielkiego Kanału Brdy początkowo równoległego do rzeki. Spływ możemy rozpocząć od mostu, przez który prowadzi szosa Tuchola – Czersk. Stąd Brda, miejscami bardzo wąska, zaczyna meandrować na południe. Po niedługim odcinku tworzy mały przełom.
110 km Mijamy miejscowość Brda, w której znajduje się pole biwakowe i bar.
109 km Mijamy most drogowy w Nadolnej Karczmie, za którym znajduje się ujście Raciąskiej Strugi.
107 km Docieramy do ujścia Czerskiej Strugi z lewej strony.
101 km Przepływamy pod mostem drogowym i docieramy do pola biwakowego w Woziwodzie. Znajduje się tam siedziba nadleśnictwa i ośrodek Edukacji Ekologicznej z ciekawą leśną ścieżką edukacyjną i punktem widokowym na rzekę. Stąd zaczyna się rezerwat Doliny Rzeki Brdy. W odległości ok. 2 km na Pn – Zach znajdują się  dwa rezerwaty przyrody „Jeziorka Kozie” i „ Jezioro Zdręczno”. Nurt rzeki przyspiesza, a liczne powalone drzewa tarasują drogę.
96 km Docieramy do ujścia Bielskiej Strugi.
93 km Brda płynie szerokim rozlewiskiem. Tuż za dwoma meandrami mijamy pola namiotowe w Gołąbku po lewej stronie. Za nimi nurt rzeki przyspiesza i tworzą się bystrza.
87 km Przepływamy pod mostem drogowym na trasie Tuchola –Tleń i osiągamy Tucholę - Płaskosz. Mijamy most kolejowy i głaz narzutowy „Kamień Jagiełły”.
81 km Mijamy most na trasie Świecie Tuchola w Rudzkim Moście, obecnie część Tucholi. Tutaj rzeka uspokaja się.
78 km Docieramy do ujścia rzeki Rudy. Za mostem drogowym znajduje się pole namiotowe oraz budynki leśnictwa Świt. Tu rzeka rzeka przyspiesza. Docieramy do Uroczyska Piekiełko. Ten odcinek rzeki ma górski charakter (spadek wody 2‰) i jest stosunkowo trudny. Dominują na nim: wartki nurt, strome brzegi, zwalone drzewa, liczne bystrza z głazami.
73 km Zbliżamy się do betonowego mostu w miejscowości Piła Młyn. Prąd rzeki słabnie i zaczynają się rozlewiska Jeziora Koronowskiego.
67 km Docieramy do Stanicy PTTK we wsi Gostycyn- Nogawica - miejsca zakończenia wielu spływów kajakowych.