Kościół pw. św. Mikołaja w Gąsawie

Gąsawa przyciąga miłośników sztuki sakralnej. Niepozorny, modrzewiowy kościół pw. św. Mikołaja skrywa bowiem w swych wnętrzach prawdziwy skarb – unikatowe barokowe malowidła ścienne.

Kościół powstał ok. 1625 r., jego fundatorami byli kanonicy regularni z Trzemeszna. Drewniana świątynia szczęśliwie przetrwała pożar miasta w 1656 r. W latach 1705-1706 wnętrze kościoła ozdobione zostało przepiękną barokową dekoracją malarską. Dzięki zakonnikom, świątynia zyskała barokowe ołtarze pochodzące z wyposażenia klasztornego w Trzemesznie. Po sekularyzacji klasztoru, gąsawska parafia straciła możnego protektora. Upływający czas odcisnął swoje piętno. Około roku 1850, pomimo złego stanu technicznego, władze pruskie nie wyraziły zgody na rozbiórkę świątyni. W latach 1856-1858  do parafii skierowany został  proboszcz ks. Teofil Kegel, który przeprowadził remont świątyni. Budowla została odrestaurowana, ale wyjątkowe malowidła ścienne odeszły w zapomnienie. Przykryto je bowiem trzciną i grubą warstwą tynku, maskującą wybrzuszenia i nierówności. I w taki oto sposób malowidła „zniknęły” z gąsawskiego kościoła na 150 lat. Odkryto je na nowo podczas restauracji architektury kościoła prowadzonej w latach 1998-1999. Po skuciu ścian świątyni ukazał się wyjątkowy widok, który po wielu latach prac konserwatorskich, dziś zachwyca każdego kto przekroczy próg niewielkiego, drewnianego kościółka. To najwyższej klasy malarstwo iluzjonistyczne, wielowarstwowe, przedstawiające sceny z Ewangelii, postacie świętych, girlandy z kwiatów i owoców, a także florystyczne kartusze z inskrypcjami. Malowidła pochodzą z czterech różnych faz chronologicznych, najstarsze – z XVII w.

Wnętrze kościoła to przekrój stylów – od późnego gotyku, przez barok, manieryzm, klasycyzm, aż po współczesność. Warto zwrócić uwagę na późnobarokowy ołtarz główny z cudownym obrazem Matki Bożej Pocieszenia, czy późnogotycką grupę ukrzyżowania na belce tęczowej.