Twierdza Chełmno

Dolina Dolnej Wisły obfituje w miejsca o znaczeniu militarnym. Jednym z nich jest Twierdza Chełmno, której budowę rozpoczęto w 1901 r. Jej głównym zadaniem była obrona, jedynej pomiędzy Fordonem a Grudziądzem, przeprawy promowej przez Wisłę. W skład Twierdzy, otaczającej Chełmno półkolistą linią obronną o długości ok. 30 km, wchodzą forty, schrony piechoty, baterie artylerii i kilka schronów amunicyjnych. Największe zgrupowanie umocnień znajduje się wokół wsi Stolno. Do zagospodarowanych i udostępnionych obiektów należą schrony IR1 w Kiełpiu i UR4 w Klamrach (dziś noclegownie dla nietoperzy), Fort II we wsi Dorposz Szlachecki i wozownia artyleryjska w Watorowie. Ukryte w lasach, na polnych pagórkach z dala od miasta obiekty zachowały swój niepowtarzalny charakter i są przykładem sztuki militarnej z początku XX w.